پژوهشگران با گوشدادن به باد درهمپیچخوردهای که توسط روور پرسیورنس ناسا ضبط شده بود، بهاحتمال زیاد رعدی مریخی را شناسایی کردند.
کیپ کاناورال، فلوریدا (AP) — دانشمندان با گوشدادن به باد درهمپیچخوردهای که توسط روور پرسیورنس ناسا ضبط شده بود، بهنظر میرسد رعدی مریخی را شناسایی کردهاند.
صدای جیرجیر تخلیههای الکتریکی توسط میکروفونی روی روور ضبط شد؛ تیمی به رهبری فرانسویها این گزارش را روز چهارشنبه منتشر کرد.
پژوهشگران در طول دو سال مریخی، ۵۵ مورد از آنچه که «رعد کوچک» مینامند، مستند کردند؛ این پدیده عمدتاً در طول طوفانهای غبار و گردبادهای کوچک رخ داد.
تقریباً تمام این موارد در روزهای بسیار باددار مریخ، یعنی در زمان طوفانهای غبار و گردبادهای کوچک، رخ داد.
قطعات الکتریکی تنها بهاندازه چند سانتیمتر بودند و در فاصله حدود دو متر (۶ فوت) از میکروفنی که بر بالای مناره بلند روور نصب شده بود، رخ دادند؛ این مناره بخشی از سامانهای برای بررسی سنگهای مریخی بهوسیله دوربین و لیزر است. جرقههای این تخلیهها — که شبیه به الکتریسیته ساکن زمین است — در میان وزشهای پر سر و صدا و برخورد ذرات غبار به میکروفن، بهوضوح شنیده میشوند.
دانشمندان به مدت نیمقرن در جستجوی فعالیتهای الکتریکی و رعد بر روی مریخ بودهاند، به گفتهٔ نویسندهٔ اصلی این مطالعه، باتیست شید، از مؤسسهٔ تحقیقات اخترفیزیک و سیارهشناسی در تورسال.
«این کشف، یک حوزهٔ کاملاً جدید برای پژوهش علمی دربارهٔ مریخ باز میکند»، شید گفت. او به اثرات شیمیایی ممکن تخلیههای الکتریکی اشاره کرد. «این شبیه یافتن یک قطعهٔ گمشده از معما است.»
شواهد قوی و متقاعدکنندهاند، اما بر پایهٔ یک ابزار واحد است که برای ضبط پرتوهای لیزری به سمت سنگهای روور، نه انفجارهای رعد، طراحی شده بود، گفت دنیل میچارد از دانشگاه کاردف؛ او در این مطالعه مشارکت نداشته است. افزون بر این، او در مقالهای همراه با این بررسی در نشریهٔ نچر اشاره کرد که تخلیههای الکتریکی شنیده شدهاند — نه دیده.
«این واقعاً یک کشف تصادفی است که صدای چیز دیگری در نزدیکی را میشنویم، و همهٔ شواهد نشان میدهند که این رعد مریخی بوده است»، میچارد در ایمیلی گفت. اما تا زمانی که ابزارهای جدید برای تأیید این یافتهها فرستاده نشوند، «فکر میکنم هنوز برخی دانشمندان دربارهٔ اینکه آیا این واقعاً رعد بوده یا نه، به بحث ادامه خواهند داد».
رعد پیشاپیش بر روی مشتری و زحل تأیید شده است، و مریخ نیز از دیرباز بهنظر میرسید که این پدیده را داشته باشد.
برای یافتن آن، شید و تیمش ۲۸ ساعت ضبطهای پرسیورنس را آنالیز کردند و بر پایهٔ سیگنالهای صوتی و الکتریکی، موارد «رعد کوچک» را مستند کردند.
تخلیههای الکتریکی ایجاد شده توسط گردبادهای سریعالسیر تنها چند ثانیه ادامه یافتند، در حالی که تخلیههای ناشی از طوفانهای غبار میتوانستند تا ۳۰ دقیقه بمانند.
«این شبیه یک طوفان رعدی در زمین است، اما بهدست چشم عادی به سختی قابل رؤیت است و جرقههای ضعیفی دارد»، شید در ایمیلی گفت. وی افزود که جو نازک و غنی از دیاکسید کربن مریخ بخش عمدهای از صدا را جذب میکند، بهطوری که برخی از این جیرجیرها به سختی قابل شناسایی هستند.
به گفتهٔ شید، جو مریخ نسبت به جو زمین بیشتر مستعد تخلیه و جرقهزدن الکتریکی از طریق تماس بین دانههای غبار و شن است.
«شواهد کنونی نشان میدهند که بسیار بعید است اولین شخصی که بر مریخ قدم میگذارد و پرچمی بر سطح مینهد، به وسیلهٔ صاعقهای مورد ضربه قرار گیرد»، میچارد در مقالهای در نشریهٔ نچر نوشت. اما «تخلیههای کوچک و مکرر شبیه الکتریسیته ساکن میتوانند برای تجهیزات حساس مشکلساز شوند.»
اینها اولین صداهای مریخیای نیستند که توسط پرسیورنس منتقل شدهاند؛ ساکنان زمین پیش از این به صدای چرخهای روور که بر سطح مریخ میچرخیدند و صدای پروانههای هلیکپتر کمکیاش که دیگر پرواز نمیکند، یعنی اینجنویتی، گوش دادهاند.
روور پرسیورنس از سال ۲۰۲۱ در حال کاوش در دلتای خشک یک رودخانه بر روی مریخ است و نمونههای سنگی را برای یافتن نشانههای ممکن حیات میکروسکوپی قدیمی جمعآوری میکند. ناسا قصد دارد این نمونههای هستهای را بهزمین بازگرداند تا در آزمایشگاه مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند، اما تحویل این نمونهها بهدلیل بررسی گزینههای ارزانتر توسط آژانس فضایی به تعویق نامحدود درآمده است.
دپارتمان بهداشت و علوم آسوشییتد پرس از حمایتهای بخش آموزش علمی مؤسسه پزشکی هوارد هیوگز و بنیاد رابرت وود جانسون بهره میبرد. تمام محتوا بهطور کامل بر عهده آسوشییتد پرس است.