علم یا کابوس—۴٬۰۰۰ ماهواره با آینههای عظیم پرتاب میشوند که میتوانند چشمانداز آسمان شب را برای همیشه از بین ببرند
شرکتی به نام Reflect Orbital ایدهای بلندپروازانه دارد: ارسال هزاران ماهواره برای تاباندن نور خورشید به زمین، اما دانشمندان نسبت به این طرح نگراناند. هدف این شرکت کمک به نیروگاههای خورشیدی برای تولید برق حتی زمانی که خورشید در آسمان نیست، است. اگرچه این ایده میتواند باور نکردنی بهنظر برسد، دانشمندان و ستارهشناسان در سراسر جهان درباره پیامدهای آن نگران هستند. پس بیایید ببینیم منظور ستارهشناسان و دانشمندان از این ماهوارهها بهعنوان یک کابوس چیست.
ماهوارهها
این ایده شاید بهنظر ساده باشد، اما ماهوارهها دارای آینههای عظیمی خواهند بود که نور خورشید را به مناطق مشخصی روی زمین بازتاب میدهند. این امر به نیروگاههای خورشیدی امکان تولید انرژی حتی در شب را میدهد.
اولین گام پرتاب ماهواره نمونهای کوچک به نام Earendil-1 با عرض ۱۸ متر در سال ۲۰۲۶ است. در صورت پیشرفت برنامهها، شرکت قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ یک سلسلهمراتب کامل از ۴٬۰۰۰ ماهواره را بهکار گیرد. هر یک از این ماهوارهها دارای آینهای بهعرض ۵۴ متر خواهند بود و در ارتفاع ۶۲۵ کیلومتری از سطح زمین میچرخند. کارشناسان برآورد میکنند برای بازتاب کافی نور خورشید به مکانهای مختلف بهصورت همزمان ممکن است به حداکثر ۲۵۰٬۰۰۰ ماهواره نیاز باشد.
شرکت قبلاً این ایده را با استفاده از بالونهای هوای گرم مجهز به آینه آزمایش کرده است. در یک آزمایش آزمایشگاهی، آینهای بهعرض ۲٫۵ متر که در ارتفاع ۲۴۲ متر از سطح زمین قرار داشت، ۵۱۶ وات بر متر مربع نور را به پنلهای خورشیدی زیر خود بازتاب داد. این مقدار تقریباً نیمی از شدت نور خورشید در ظهر است که نشان میدهد این ایده میتواند در مقیاس کوچک کارساز باشد.
چرا ستارهشناسان نگرانند
اگرچه ماهوارههای بازتابکنندهٔ نور خورشید بهنظر هیجانانگیز میآیند، ستارهشناسان آن را یک کابوس مینامند زیرا نتیجهٔ آن آلودگی نوری است. بیایید ببینیم چگونه میتوانند به این آلودگی نوری منجر شوند:
- بر خلاف ماهوارههای معمولی که گاهی بهصورت تصادفی نور خورشید را بازتاب میدهند، آینههای Reflect Orbital طوری طراحی شدهاند که بسیار درخشان باشند.
- آنها میتوانند از طریق تلسکوپها تقریباً بهقدری درخشان بهنظر برسند که برابر با خورشید باشد.
- همانگونه که ماهوارهها در آسمان میچرخند، درخشانیهایی شبیه به نور کامل ماه ایجاد میکنند که از آن روشنترند و میتوانند به موارد زیر اختلال وارد کنند: نگاه ستارهای دانشمندان و ستارهشناسان آماتور، عکاسی از طریق تلسکوپها، حیات وحش فعال در شب، و چرخههای خواب انسانها و ریتمهای شبانهروزی طبیعی.
این به این معناست که آسمان شب ممکن است خراب شود و بسیاری از تلسکوپهای زمینی نتوانند ستارگان و کهکشانها را بهصورت واضح ثبت کنند. ماهوارهها بهویژه در زمان غروب، هنگامی که اکثر مشاهدات ستارهای انجام میشود، بهوضوح قابل رؤیت خواهند بود.
مسائل فنی پروژه
چندین چالش فنی برای این پروژه وجود دارد، از جمله:
- زمان کوتاه عبور: هر ماهواره فقط میتواند نور خورشید را بر روی یک ناحیهٔ خاص بهمدت حدود ۳٫۵ دقیقه تابانده کند.
- پخش شعاعها: نور بازتابی مناطق حدود ۷ کیلومتری را پوشش میدهد که موجب کاهش شدت میشود.
- نیاز به هزاران ماهواره: برای فراهمکردن حتی ۲۰٪ از نور خورشید معمولی، حدود ۳٬۰۰۰ ماهواره مورد نیاز خواهد بود.
- توان محدود: یک آینهٔ ۵۴‑متر نور معادل ۱۵٬۰۰۰ برابر کمتر از نور خورشید ظهر خواهد داشت، به این معنی که انرژی بسیار کمی تولید میکند.
آزمایشهای بالون در آزمایشگاه مؤثر بودند، اما نمیتوانند بهخوبی به فضا مقیاسپذیر شوند. برای داشتن همان میزان انرژی، هر ماهواره به آینهای به مساحت ۴۲ کیلومتر مربع نیاز دارد، مسیری که امروزه امکانپذیر نیست.
نگرانیهای اقتصادی چه هستند؟
حتی اگر ماهوارهها عملیاتی شوند، پروژه به دلیل محدود بودن میزان نور بازتابی بسیار هزینهبر خواهد بود؛ اما آلودگی نوری بهسختی قابل تحمل میشود. ستارهشناسان هشدار میدهند که این پروژه میتواند آسمان شب را نابود کند و ستارهشناسی زمینی را تقریباً غیرممکن سازد.
پس همانطور که میبینید، هر ایدهٔ بلندپروازانهای الزاما ایدهٔ خوبی نیست؛ باید عوامل مختلف و چالشهای احتمالی را در نظر گرفت. حال که کمی با این پروژه آشنا شدید، آیا فکر میکنید استفاده از این ماهوارهها برای ما مزیتی بهدست میآورد یا خیر؟