جام جهانی ۲۰۳۰: پیشنهاد «رؤیایی» آمریکای جنوبی برای برگزاری مسابقات با ۶۴ تیم، اما این ایده چقدر عملی است؟

جام قهرمانی جام جهانی فیفا

FABRICE COFFRINI/AFP via Getty Images

آلخاندرو دومینگز، رئیس کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی (CONMEBOL)، بار دیگر بر «رؤیای» خود مبنی بر افزایش تعداد تیم‌های جام جهانی ۲۰۳۰ به ۶۴ کشور پافشاری کرده است.

دومینگز که نایب‌رئیس فیفا نیز هست، می‌گوید این ایده تنها یک افزایش «یک‌باره» خواهد بود تا صدمین سالگرد این مسابقات جشن گرفته شود، چرا که اولین دوره جام جهانی در سال ۱۹۳۰ در اروگوئه برگزار شد.

این مسابقات پیش از این برای جام جهانی ۲۰۲۶ که به میزبانی مشترک آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار می‌شود، به فرمت ۴۸ تیمی افزایش یافته است؛ این در حالی است که از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۲۲، جام جهانی با ۳۲ تیم برگزار می‌شد.

پیش از این تأیید شده است که مسابقات سال ۲۰۳۰ در شش کشور و سه قاره برگزار خواهد شد. طبق برنامه فعلی، اروگوئه (میزبان ۱۹۳۰)، آرژانتین (قهرمان ۲۰۲۲) و پاراگوئه (مقر کنفدراسیون CONMEBOL) هر کدام میزبان یک بازی در ابتدای تورنمنت خواهند بود و ۱۰۱ بازی باقیمانده بین مراکش، پرتغال و اسپانیا تقسیم می‌شود.

به نقل از خبرگزاری EFE، دومینگز در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت: «در صدمین سالگرد، باید کارهای خاصی انجام داد. به همین دلیل معتقدیم این یک فرصت است تا کاری متفاوت انجام دهیم و جام جهانی‌ای داشته باشیم که فقط برای یک بار، تمام دنیا را متحد کند.»

این مقام ۵۳ ساله پاراگوئه‌ای تأکید کرد که افزایش تعداد تیم‌ها «فقط برای همین یک دوره» خواهد بود و به صدمین سالگرد اجازه می‌دهد تا «به مردم بیشتری دسترسی پیدا کند.»

دومینگز گفت: «من رؤیای یک جام جهانی ۶۴ تیمی را در سر دارم. معتقدم این فرصتی عالی است برای انجام کاری که جهان را متحد کند، فوتبال را به مردم بیشتری برساند و جشنی کاملاً متفاوت برگزار شود.»

دومینگز از دنیای ورزش خواست تا «بحث و بررسی» پیشنهاد او برای مسابقات ۲۰۳۰ را آغاز کنند.

چرا CONMEBOL خواهان تورنمنتی بزرگ‌تر است؟

این ایده برای اولین بار توسط ایگناسیو آلونسو، مقام رسمی فوتبال اروگوئه، در جلسه شورای فیفا در ماه مارس امسال مطرح شد.

فیفا، نهاد حاکم بر فوتبال جهان، در بیانیه‌ای به روزنامه نیویورک تایمز اعلام کرد که پیشنهاد آلونسو «به‌طور خودجوش» در بخش «سایر موارد» در اواخر جلسه مطرح شده است.

با میزبانی چند بازی در تورنمنت ۲۰۳۰، آمریکای جنوبی حداقل تا سال ۲۰۴۲ از حق میزبانی محروم خواهد شد، زیرا طبق قوانین فیفا، یک قاره تنها هر سه دوره یک‌بار می‌تواند میزبان جام جهانی باشد.

این بدان معناست که در یک دوره ۶۴ ساله، آمریکای جنوبی تنها یک بار میزبان اصلی جام جهانی بوده است و آن هم مسابقات ۲۰۱۴ برزیل بود.

یک تورنمنت بزرگ‌تر می‌تواند به این معنا باشد که اروگوئه، آرژانتین و پاراگوئه به‌جای یک بازی، هر کدام میزبان یک گروه کامل باشند.

چرا این ایده با مخالفت روبرو است؟

افزایش تعداد تیم‌های جام جهانی به ۶۴ تیم باعث می‌شود بیش از یک‌چهارم از ۲۱۰ تیم ملی عضو فیفا در این مسابقات شرکت کنند و این ریسک وجود دارد که بسیاری از فرآیندهای انتخابی منطقه‌ای بی‌معنی شوند.

در حال حاضر نیز شش تیم از ۱۰ کشور عضو CONMEBOL به‌طور خودکار به جام جهانی ۴۸ تیمی صعود می‌کنند و یک سهمیه پلی‌آف نیز در اختیار دارند.

در ماه آوریل، الکساندر چفرین، رئیس یوفا، این پیشنهاد را یک «ایده بد» خواند و گفت که این کار هم به خود تورنمنت و هم به مسابقات انتخابی اروپا آسیب می‌زند.

همتای او در آمریکای شمالی، ویکتور مونتالیانی، رئیس کونکاکاف، نیز دیدگاه مشابهی دارد و معتقد است که افزایش پیشنهادی، اقدامی بسیار عجولانه خواهد بود.

او گفت: «این ایده خوبی نیست. ما هنوز حتی یک ضربه به توپ در فرمت ۴۸ تیمی نزده‌ایم. آن‌ها می‌توانند هر چقدر می‌خواهند بررسی کنند، اما این کار درست به نظر نمی‌رسد.»

الکساندر چفرین، رئیس یوفا، در کنگره یوفا در ماه آوریل

چفرین، رئیس یوفا، در کنگره این اتحادیه در ماه آوریل، علیه ایده جام جهانی ۶۴ تیمی صحبت کرد (PREDRAG MILOSAVLJEVIC/AFP via Getty Images)

اما نظر فیفا چیست؟

هرگونه افزایش تعداد تیم‌ها باید توسط شورای فیفا که دومینگز، رئیس CONMEBOL، یکی از ۳۷ عضو آن است، مورد بحث و تصویب قرار گیرد. این شورا حداقل دو بار در سال برای بررسی مسائل کلیدی مربوط به تقویم و مسابقات خود تشکیل جلسه می‌دهد.

در ماه سپتامبر، سخنگوی فیفا در پاسخ به سؤالات نشریه اتلتیک، این تصور که تصمیمی در این باره گرفته شده را رد کرد و اظهار داشت که این نهاد موظف است هر پیشنهاد جدی از سوی کشورهای عضو را تحلیل کند.

ماتیاس گرافستروم، دبیرکل فیفا، در سپتامبر گفت: «از همه ایده‌ها استقبال می‌شود، اما هیچ ایده مشخصی مورد بحث قرار نگرفته است.»

جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، به‌طور علنی به این موضوع نپرداخته است.

اینفانتینو در یک پیام ویدئویی که در نشست فیفا با رهبران فوتبال آمریکای جنوبی در سپتامبر پخش شد، پیش از جام جهانی ۲۰۳۰ گفت: «امروز، ما واقعاً کار مشترک را به عنوان یک تیم برای تاریخ‌سازی آغاز می‌کنیم. با هم کار می‌کنیم تا ببینیم چگونه می‌توانیم کاری انجام دهیم که جهان آن را فراموش نکند، زیرا مردم شایسته آن هستند.»

اینفانتینو و فیفا پیش از این یک مطالعه امکان‌سنجی برای برگزاری جام جهانی هر دو سال یک‌بار به جای چهار سال را سفارش داده بودند، اما در نهایت این تغییر پیشنهادی را کنار گذاشتند.